WEBVTT
WEBVTT

00:00:10.350 --> 00:00:23.250
[przytłumione głosy ludzi z widowni]

00:01:06.300 --> 00:01:09.100
Jeszcze może poczekajmy pięć minut.

00:01:12.100 --> 00:01:13.700
Przegląd prac.

00:01:15.800 --> 00:01:22.800
Co tutaj byłoby wspólnym...
odniesieniem: wspólna cechą?

00:01:24.400 --> 00:01:30.900
Wydaje mi się, że kwestia
przestrzeni publicznej i kwestia demokracji.

00:01:33.400 --> 00:01:34.100
 A więc.

00:01:35.000 --> 00:01:37.700
 Możliwości i strategii działania

00:01:37.700 --> 00:01:42.000
 artystycznego w różnych stopniach
i formach.

00:01:44.600 --> 00:01:47.800
Braku wolności czy też.

00:01:48.400 --> 00:01:50.100
 Możliwości wolności.

00:01:51.000 --> 00:01:52.240
 Społeczeństw.

00:01:54.200 --> 00:01:57.500
Nie chodzi tutaj, 
więc o sztukę polityczną.

00:01:58.100 --> 00:02:03.000
A więc z taką, która by
proponowała jakieś rozwiązania czy

00:02:03.000 --> 00:02:06.500
też pomagała organizacjom politycznym

00:02:07.300 --> 00:02:09.400
wywalczyć swoje miejsce

00:02:09.699 --> 00:02:11.100
 w dyskursie władzy.

00:02:12.300 --> 00:02:15.200
Ale chodzi o zrozumienie

00:02:16.100 --> 00:02:17.700
sposobu w jakim

00:02:19.800 --> 00:02:23.700
aktywność estetyczna miałaby się

00:02:23.700 --> 00:02:26.800
 przydać procesom demokratycznym.

00:02:27.900 --> 00:02:30.600
A, więc nie, tylko, powiedzmy,

00:02:30.600 --> 00:02:33.000
utrwalaniu demokracji, ale w ogóle

00:02:34.200 --> 00:02:37.300
aby stała się częścią demokracji.

00:02:38.200 --> 00:02:41.300
 Gdyż demokracja nie jest niczym danym.

00:02:42.500 --> 00:02:44.800
Otrzymanym w prezencie.

00:02:45.600 --> 00:02:48.400
Wygranym
już tak na zawsze,

00:02:49.900 --> 00:02:52.600
ale czymś to trzeba robić codziennie,

00:02:53.500 --> 00:02:54.800
gdyż jest to praktyka.

00:02:55.400 --> 00:02:58.100
 I jest to również pułapka i gra

00:02:58.200 --> 00:03:00.000
i skomplikowana... 

00:03:02.000 --> 00:03:05.600
skomplikowany system decyzji

00:03:05.600 --> 00:03:08.900
moralnych i politycznych.

00:03:10.400 --> 00:03:12.600
 A, więc żadnych nie ma właściwie

00:03:12.600 --> 00:03:14.700
 na demokrację przepisów.

00:03:15.700 --> 00:03:18.800
W momencie, gdyby miała demokracja wygrać,

00:03:19.900 --> 00:03:24.900
to przypuszczalnie by przegrała.
Gdyż stała by się oficjalną

00:03:24.900 --> 00:03:28.900
 demokracją zagwarantowaną przez
taki czy inny system.

00:03:29.000 --> 00:03:31.500
 A, więc jest w naszych rękach.

00:03:31.500 --> 00:03:34.200
 Jest, więc również w rękach artystów.

00:03:35.300 --> 00:03:40.400
 Absolutnie nie ma określonego
miejsca na sztukę.

00:03:40.400 --> 00:03:43.700
 Sztuka jest wszędzie, może być wszędzie.

00:03:44.230 --> 00:03:46.100
 Ale w momencie, kiedy chce się

00:03:46.100 --> 00:03:54.600
wypowiadać, i włączyć się w coś,
co można by było nazwać

00:03:57.200 --> 00:04:03.400
wymianę głosu, czy też łącznością,
a może jakimś sposobem przerywania

00:04:03.400 --> 00:04:07.700
istniejących łączności. 
Czy aby rzeczywiste

00:04:08.000 --> 00:04:10.200
porozumienie czy też możliwość

00:04:10.200 --> 00:04:13.100
 przekazania doświadczeń, odczuć.

00:04:14.920 --> 00:04:16.700
 Możliwość znalezienia nowych

00:04:16.700 --> 00:04:18.100
języków i form,

00:04:19.000 --> 00:04:23.900
wyrażeń.
Aby na to było miejsce

00:04:23.900 --> 00:04:25.800
 w zmieniających się warunkach.

00:04:28.600 --> 00:04:29.400
 No więc.

00:04:30.600 --> 00:04:31.500
 Na czym miały.

00:04:31.600 --> 00:04:34.200
 Widzę na czym można było.

00:04:35.100 --> 00:04:36.000
 Yyyyy.

00:04:36.800 --> 00:04:38.000
 W jakiś sposób można by było

00:04:38.000 --> 00:04:44.100
 zobaczyć różnicę?
Ogólnie rzecz biorąc, wydaje mi

00:04:44.100 --> 00:04:45.700
się, iż w okresie,

00:04:48.000 --> 00:04:50.700
w którym nie wolno było właściwie

00:04:50.700 --> 00:04:52.500
 się wypowiadać i mówić.

00:04:54.300 --> 00:04:56.200
Sztuka wypowiadała się

00:04:56.300 --> 00:04:57.400
i mówiła.

00:04:58.300 --> 00:05:01.100
Artyści starali się mówić, nie mówiąc.

00:05:02.000 --> 00:05:03.700
Starali się,

00:05:04.200 --> 00:05:06.300
perwersyjnie być może

00:05:08.000 --> 00:05:09.000
pokazać

00:05:11.100 --> 00:05:13.200
fakt, że nie wolno im mówić,

00:05:13.300 --> 00:05:15.400
 mówiąc, nie mówiąc.

00:05:17.300 --> 00:05:19.800
 Było wiele takich działań i tak

00:05:19.800 --> 00:05:22.900
 widzę, W ten sposób widzę dzisiaj.

00:05:24.400 --> 00:05:27.700
prace swoje: Instrument osobisty

00:05:27.900 --> 00:05:29.300
czy Pojazd.

00:05:31.400 --> 00:05:33.500
Pierwszy Pojazd, który został tu

00:05:33.500 --> 00:05:35.700
 zaprojektowany i wypróbowany.

00:05:38.800 --> 00:05:41.400
 I różnice między tymi pracami a,

00:05:41.400 --> 00:05:44.500
powiedzmy, pojazdami, nad którymi
pracuję obecnie.

00:05:45.700 --> 00:05:48.500
Które usiłują przyczynić się do

00:05:52.760 --> 00:05:56.000
tworzenia przestrzeni publicznej

00:05:56.100 --> 00:05:58.900
 w sposób praktyczny mówiąc.

00:05:59.700 --> 00:06:02.700
 W sytuacji, kiedy wolno mówić.

00:06:03.800 --> 00:06:08.200
 Ale jak mówić?
Kiedy wszyscy mówią.

00:06:10.300 --> 00:06:11.500
 Kiedy.

00:06:12.300 --> 00:06:15.000
 W różne grupy mówią o różnych sprawach.

00:06:16.200 --> 00:06:17.700
 W tej samej przestrzeni.

00:06:18.900 --> 00:06:21.400
Kiedy jedna grupa

00:06:22.500 --> 00:06:23.700
mówi głośniej.

00:06:24.300 --> 00:06:27.300
I uniemożliwia innej grupie mówienie.

00:06:28.700 --> 00:06:33.100
A, więc kiedy zaczyna się gra?
Dyskurs mówienia

00:06:33.900 --> 00:06:37.000
w przestrzeni,

00:06:37.800 --> 00:06:39.700
Która oficjalnie

00:06:40.600 --> 00:06:46.700
W samym brzmieniu Konstytucji
i Deklaracji Praw Człowieka.

00:06:49.500 --> 00:06:54.000
Przyjętej dwieście lat temu.

00:06:54.100 --> 00:06:55.500
 Ponad dwieście lat temu, we

00:06:55.500 --> 00:07:01.500
 Francji określa przestrzeń
publiczną jako przestrzeń komunikacyjną.

00:07:02.300 --> 00:07:06.000
 Jednym z praw człowieka, jako
jednym z ważnych praw człowieka,

00:07:06.000 --> 00:07:12.500
Prawo do komunikowania się.
Wyrażania, a więc artykułowania

00:07:13.300 --> 00:07:14.500
takich czy innych.

00:07:15.300 --> 00:07:16.300
myśli

00:07:17.300 --> 00:07:18.600
ale i odczuć.

00:07:19.800 --> 00:07:21.000
I to prawo

00:07:21.700 --> 00:07:23.200
do komunikowania się.

00:07:24.700 --> 00:07:27.300
Jest traktowane w tej deklaracji,

00:07:27.300 --> 00:07:30.200
ale przynajmniej jest
podpowiedziane w sposobie

00:07:30.200 --> 00:07:34.800
 i sformułowania, nie, tylko jako
coś, do czego ludzie mają prawo,

00:07:34.800 --> 00:07:36.100
 ale i obowiązek.

00:07:36.900 --> 00:07:39.350
Bez którego nie może być 
demokracji

00:07:39.510 --> 00:07:41.800
i nie może być
przestrzeni.

00:07:42.300 --> 00:07:48.100
A przestrzeń ta nie może być
bardziej uspołeczniona niż jest,

00:07:48.100 --> 00:07:50.300
bo już jest całkowicie uspołeczniona.

00:07:50.400 --> 00:07:52.100
 Jest to przestrzeń społeczna.

00:07:52.500 --> 00:07:58.500
Można ją być może od społeczniać,
a można odpubliczniać,

00:07:58.500 --> 00:08:04.400
 zakładając iż ważne elementy,
ważne aspekty doświadczeń ludzkich

00:08:04.400 --> 00:08:09.200
 które są jak gdyby wyłączane z tej
przestrzeni i włączane w coś co

00:08:09.200 --> 00:08:11.200
 się nazywa przestrzenią prywatną.

00:08:12.200 --> 00:08:14.200
A więc podział na przestrzeń

00:08:14.200 --> 00:08:16.400
 prywatną i przestrzeń publiczną.

00:08:18.200 --> 00:08:21.000
jest swojego rodzaju cenzurą

00:08:21.100 --> 00:08:22.800
 przestrzeni społecznej.

00:08:23.900 --> 00:08:25.900
 Gdyż przestrzeń społeczna i jej

00:08:26.000 --> 00:08:32.100
 dwie strony, dwa ważne aspekty,
jest jej prywatność i publiczność.

00:08:32.200 --> 00:08:35.240
Ale co jest prywatne, 
a co jest publiczne?

00:08:35.240 --> 00:08:37.200
I kto

00:08:37.200 --> 00:08:40.900
Ma tutaj coś do powiedzenia na
temat utrzymania podziału.

00:08:42.100 --> 00:08:44.400
 Wchodzimy, więc nie tylko.

00:08:45.100 --> 00:08:46.900
w problematykę.

00:08:47.600 --> 00:08:50.100
Umiejętności, strategii i mówienia

00:08:50.900 --> 00:08:52.900
w obliczu wielkich mówców,

00:08:52.900 --> 00:08:53.800
oratorów.

00:08:55.500 --> 00:08:56.200
Chórów.

00:08:57.200 --> 00:08:59.700
 Zmilitaryzowanych pomników i reklam.

00:09:00.500 --> 00:09:02.800
Ale również politykę

00:09:04.900 --> 00:09:07.300
powielania pewnych pojęć.

00:09:07.900 --> 00:09:10.200
Pojęć na temat tego, 
co jest publiczne, 

00:09:10.200 --> 00:09:14.300
a co nie jest, o czym
należy mówić, co jest ważne, a co jest 

00:09:14.300 --> 00:09:15.400
mniej ważne.

00:09:17.100 --> 00:09:20.200
 Co jest sprawą życia osobistego

00:09:20.200 --> 00:09:24.300
 w domu, a co jest sprawą życia
publicznego na ulicy.

00:09:28.300 --> 00:09:34.200
W tę problematykę, szczególnie
ważny wkład, znaczy w zrozumienie

00:09:34.200 --> 00:09:36.100
i krytykę tych podziałów

00:09:36.300 --> 00:09:38.800
oczywiście wnosi sztuka feministyczna.

00:09:40.100 --> 00:09:41.100
 Ale również.

00:09:41.900 --> 00:09:43.900
 Wszelkie działania estetyczne

00:09:43.900 --> 00:09:46.700
które mają związek z 

00:09:47.500 --> 00:09:49.600
doświadczeniami tych grup

00:09:49.600 --> 00:09:55.400
w społeczeństwie, które są traktowane
marginalnie i na które nie ma

00:09:55.400 --> 00:10:01.300
miejsca w przestrzeni publicznej,
a więc w przestrzeni środków

00:10:01.300 --> 00:10:06.000
masowego przekazu, w architekturze
całej elektronicznej przestrzeni.

00:10:06.500 --> 00:10:11.300
 W reklamach, ale również
w instytucjach.

00:10:12.100 --> 00:10:14.700
 Z takich jak uniwersytety, szkoły.

00:10:15.800 --> 00:10:19.000
 A nawet w rozmowach rodzinnych.

00:10:21.600 --> 00:10:22.600
Więc jeśli

00:10:24.000 --> 00:10:25.300
mam już.

00:10:26.700 --> 00:10:29.400
Dalej kontynuować rozważania na temat

00:10:30.900 --> 00:10:34.300
stosunku pomiędzy moją własną

00:10:34.300 --> 00:10:37.700
 praktyką estetyczną, ale jak
również możliwościami

00:10:37.700 --> 00:10:41.800
kontynuowania praktyki
estetycznej w demokracji,

00:10:42.000 --> 00:10:47.200
w odniesieniu do przestrzeni
społecznej publicznej i prywatnej.

00:10:47.600 --> 00:10:51.400
No, to muszę pokazać swoje prace 

00:10:52.400 --> 00:10:55.500
i może rzucić parę slajdów obrazów.

00:10:56.500 --> 00:10:57.600
tych prac.

00:10:59.400 --> 00:11:02.200
 Które rozpocząłem w Polsce.

00:11:09.900 --> 00:11:14.600
Rozdałem państwu odbitki kserograficzne

00:11:16.400 --> 00:11:21.000
Instrumentu osobistego, gdyż nie tylko

00:11:23.000 --> 00:11:24.400
slajdy zaginęły.

00:11:24.500 --> 00:11:26.100
Ja nie mam żadnych slajdów.

00:11:26.600 --> 00:11:31.700
Ale również chciałbym, jeśli
macie państwo możliwość,

00:11:32.900 --> 00:11:36.500
obejrzenia wystawy w Łodzi, abyście.

00:11:38.000 --> 00:11:40.100
 zajrzeli i przyjrzeli się tym

00:11:40.100 --> 00:11:46.000
dziwnym obiektom, jak również
przyjrzeli się przeglądowi moich prac,

00:11:48.100 --> 00:11:52.300
projekcji na temat projekcji
publicznej, gdyż niemal wszystkie

00:11:52.300 --> 00:11:56.700
 ważniejsze projekty są tam
przedstawiane w formie rzuconych

00:11:57.000 --> 00:12:02.300
slajdów, obrazów tych projekcji. 
Czy teraz jak tutaj... aha...

00:12:12.900 --> 00:12:15.100
W tym właśnie okresie.

00:12:17.800 --> 00:12:21.000
Niemówienia, 
zacząłem konstruować

00:12:21.000 --> 00:12:26.700
pojazd, który oczywiście wiele
wspólnego nie miał z pojazdami,

00:12:26.700 --> 00:12:28.200
konstruktywistycznymi.

00:12:31.000 --> 00:12:31.500
 Dlaczego?

00:12:31.500 --> 00:12:36.000
 Dlatego, że można powiedzieć iż
w pewnym sensie, cała sytuacja, to

00:12:36.000 --> 00:12:39.800
 cały system polityczny, był jednym
wielkim dziełem sztuki.

00:12:40.200 --> 00:12:47.000
 Być może ironicznie czy
idiotycznie nawiązującym do konstruktywizmu.

00:12:47.000 --> 00:12:48.400
Produktywizmu.

00:12:49.500 --> 00:12:51.500
Więc fetyszyzmu

00:12:52.200 --> 00:12:54.200
pracy i konstrukcji.

00:12:55.100 --> 00:12:58.500
Wydajności pracy, postępu.

00:12:59.600 --> 00:13:02.300
 Z użyciem wszelkich określeń.

00:13:05.200 --> 00:13:07.700
Ze słownika Newtona.

00:13:08.300 --> 00:13:15.100
A więc mechanicznych, mechaniczno
politycznych sformułowań w tamtym okresie.

00:13:15.100 --> 00:13:18.600
 A, więc można powiedzieć, iż
jedyna możliwość tutaj

00:13:18.600 --> 00:13:22.800
nawiązywania do tradycji
konstruktywizmu była 

00:13:26.400 --> 00:13:32.100
w swojego rodzaju 
dekonstruktywizmie, czy też

00:13:32.900 --> 00:13:35.700
ironicznym odniesieniu
i zrozumieniu

00:13:37.300 --> 00:13:40.500
błędów, czy jakichś uproszczeń
artystów konstruktywistycznych

00:13:40.500 --> 00:13:45.600
ale jednocześnie, 
w moim przypadku, nauczenia się od nich

00:13:46.500 --> 00:13:50.800
możliwości widzenia działalności estetycznej

00:13:52.300 --> 00:13:54.900
w poważnym odniesieniu do

00:13:55.000 --> 00:13:56.500
 problematyki społecznej.

00:13:57.600 --> 00:14:00.300
Więc dość złożony proces

00:14:00.300 --> 00:14:03.700
tutaj nastąpił samokształceniowy, 
a, można powiedzieć,

00:14:04.500 --> 00:14:11.400
rodzaj akademii, która, która
była, nie była oficjalną akademią,

00:14:11.400 --> 00:14:14.700
gdyż mieściła się głównie w SARPie.

00:14:16.500 --> 00:14:18.000
I yyy...

00:14:18.000 --> 00:14:23.800
profesorami tej akademii byli tacy
ludzie jak Henryk Staszewski,

00:14:24.700 --> 00:14:29.300
który nigdy takim oficjalnym
profesorem nie był, ale był

00:14:29.300 --> 00:14:34.900
 prawdziwym profesorem i zawsze
punktualnie się pojawiał na zajęcia.

00:14:35.600 --> 00:14:38.400
 I myśmy również punktualnie na
niego czekali.

00:14:39.200 --> 00:14:46.400
I w sposób dość głęboki
omawialiśmy prace, których on

00:14:46.400 --> 00:14:51.000
na ogół nie rozumiał lub rozumiał po
swojemu, i w ten sposób, poprzez

00:14:51.000 --> 00:14:57.200
zrozumienie sposobu, w jaki on
Stażewski nie rozumiał pewnych

00:14:57.200 --> 00:15:00.900
 prac, a głębokiego i bardzo
interesującego sposobu

00:15:01.000 --> 00:15:05.200
 niezrozumienia, udało mi się jakoś
zrozumieć konstruktywizm.

00:15:06.200 --> 00:15:12.400
Jego konstruktywizm w każdym
razie, a więc konstruktywizm nie ten,

00:15:12.400 --> 00:15:13.400
powiedzmy,

00:15:14.130 --> 00:15:17.790
Strzemińskiego czy Kobro, 
którego się dowiedzieć...

00:15:18.090 --> 00:15:22.700
o którym się
również dowiadywałem w tej samej kawiarni

00:15:23.200 --> 00:15:26.300
SARPu od Andrzeja Turowskiego.

00:15:27.300 --> 00:15:28.500
 Profesora sztuki.

00:15:30.100 --> 00:15:31.000
Z Poznania.

00:15:32.200 --> 00:15:36.900
W tym okresie bardzo... bardzo

00:15:38.100 --> 00:15:42.300
pochłoniętego metodologią
historii sztuki.

00:15:43.100 --> 00:15:46.000
 I łączenia jej z teorią kultury.

00:15:47.200 --> 00:15:48.800
Nie bez poważnych

00:15:50.300 --> 00:15:52.500
wpływów w teorii marksistowskiej.

00:15:54.600 --> 00:15:57.000
No więc, patrząc się na utopię

00:15:57.900 --> 00:16:03.600
 czy ideologię konstruktywizmu
i awangardy, jak również widząc

00:16:03.600 --> 00:16:08.000
cały ten świat, który był jednym
wielkim dziełem sztuki.

00:16:09.500 --> 00:16:13.600
Oczywiście odpowiedzią na to

00:16:14.400 --> 00:16:16.600
i na moje własne pożądania.

00:16:16.600 --> 00:16:20.300
Włączenia się w przestrzeń
społeczną, za pomocą

00:16:20.300 --> 00:16:24.000
działalności estetycznej, ale
jednocześnie niemożliwości

00:16:24.000 --> 00:16:28.900
włączenia się, niechęci włączenia
się, gdyż przestrzeń ta...

00:16:29.690 --> 00:16:33.800
w nią włączali się ludzie za pomocą

00:16:33.800 --> 00:16:38.700
 różnego rodzaju chałtur lub
kolaboracji, ale również pracy

00:16:38.700 --> 00:16:43.100
 u podstaw i poważnego
zaangażowania w pracę codzienną.

00:16:44.300