O Mediatece

Cyfrowe archiwum
zbiorów UJazdowski

Mediateka

Mediateka stanowi centrum informacji i źródło dokumentacji multimedialnej, jest miejscem gromadzenia pamięci na temat sztuki współczesnej. Funkcjonuje na styku źródeł inspiracji i bazy wiedzy, a także daje możliwość spotkania w przestrzeni naszej Czytelni.

Myślimy w kontekście spektrum możliwości prezentacji zbiorów, magazynowania dużej ilości danych, powszechnej digitalizacji, co za tym idzie obietnicy powszechnego dostępu. Portal sztuki Cyfrowe archiwum Ujazdowskiego, który upubliczniamy jest jednym z elementarnych narzędzi dostępnych do budowania kolekcji w przestrzeni wizualnej/cyfrowej i realizacji kolejnych projektów, miejscem udostępniania naszych zasobów/archiwów i dokumentacji dla wszystkich zainteresowanych. Otwiera nowe pola do prezentacji, edukacji, upowszechniania, a także zupełnie nową jakość w zakresie dostępu do sztuki zgromadzonej w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski. Zachęcamy do poszukiwań, odkrywania, eksploracji w naszych unikalnych zasobach.

Cyfrowe archiwum Ujazdowskiego umożliwia wirtualną podróż w czasie przegląd fantastycznych rejestracji audio-wideo, nagrań performansów, koncertów, archiwalnych rejestracji festiwali wreszcie szereg dokumentalnych fotografii wystaw i towarzyszącym im dokumentów oraz plakatów.

Wszystkie materiały cyfrowe, których z uwagi na wynikające z natury prawa autorskiego ograniczenia nie możemy udostępniać w sieci są dostępne wizualnie, audialnie w przestrzeni naszej Czytelni. Materiały udostępniamy także po uprzednim skontaktowaniu się z pracownikami Mediateki.

Program działań archiwistycznych był bardzo ambitny i obejmował nie tylko dokumentację własnych wydarzeń, ale też wszystkich istotnych zjawisk sztuki najnowszej. W wyniku prac specjalnie powołanego Ośrodka Informacji i Dokumentacji Naukowej udało się stworzyć największą w kraju bazę tego typu danych. Po zdigitalizowaniu tych unikatowych zasobów i zabezpieczeniu oryginalnych nośników, powstał zbiór przeszło 200 000 plików z fotografiami, nagraniami audio i wideo, kopiami książek, katalogów i druków ulotnych. Wszystkie te dokumenty są sukcesywnie opisywane, katalogowane i włączane do Mediateki, z której można korzystać w bibliotece Ujazdowskiego. Dodatkowo, pod adresem mediateka.u-jazdowski.pl będzie można zapoznać się z materiałami, na których szerokie udostępnianie zezwala ustawa o prawach autorskich. Rozbudowywanie cyfrowego repozytorium ma na celu ułatwienie działalności edukacyjnej i pracy badawczej, a także wydobycie archiwalnych zasobów ze sfery dotychczas zarezerwowanej dla profesjonalistów.

Początki Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski

W 1985 roku zarządzeniem Ministra Kultury i Sztuki utworzono Centrum Sztuki Współczesnej. Na mocy tego zarządzenia powstały: Ośrodek Informacji i Dokumentacji Sztuki Współczesnej, Galeria Zbiorów Polskiej Sztuki Współczesnej, Dział salonów ekspozycji czasowych i studiów imprez artystycznych. Oczywiście powstanie dwóch ostatnich działów nie było tak szybko możliwe z racji przedłużającego się remontu odbudowywanej siedziby Centrum Sztuki Współczesnej Zamku Ujazdowskiego. Gotowe do użytku było jedynie poddasze, gdzie już rok później udostępniono użytkownikom Ośrodek Informacji i Dokumentacji Sztuki Współczesnej oraz Bibliotekę.

W 1985 roku dyrekcja wystosowywała listy do różnych instytucji w kraju i za granicą z informacją, że powstało Centrum Sztuki Współczesnej inicjujące działalność archiwalną, które prosi o przekazywanie dokumentacji dotyczącej twórczości różnych artystów. Dzięki systematycznie napływającym darom oraz zakupom, a także aktywności pracowników działu i ich kontaktom zbudowano archiwum o randze ogólnopolskiej z zamiarem zgromadzenia wszystkich informacji o polskiej sztuce powojennej. Rezultatem tej działalności są bogate zbiory dokumentacyjne i biblioteczne, obejmujące aktywność twórców i ugrupowań oraz różnorodnych zjawisk artystycznych, tworzących obraz polskiej sztuki współczesnej po 1945 roku, w postaci zasobów analogowych (Archiwum Artystów, Archiwum Fotograficzne i Videoteka) oraz zasobów zdigitalizowanych, będących nadal w procesie opracowywania, udostępnione częściowo na portalu.

W 1989 roku w Ośrodku Informacji i Dokumentacji powstał program komputerowy obsługujący bazy danych: Twórcy, Ugrupowania artystyczne, Instytucje galerie, Słownik, a w 1990 roku dodatkowo dwa programy dla dzieł artystycznych. Potem powstawały kolejno systemy relacyjnych baz danych Info-art i Bi-art., których celem było jak najskuteczniejsze dotarcie do wszelkiej informacji zaspokajającej różnorodne potrzeby licznych użytkowników.

Ośrodek Informacji i Dokumentacji Naukowej

W 1985 roku powołano Ośrodek Informacji i Dokumentacji Naukowej, którego zadaniem było tworzenie, gromadzenie, opracowywanie i udostępnianie dokumentacji najistotniejszych zjawisk sztuki najnowszej w Polsce oraz wybranych działań polskich artystów poza granicami kraju.

Wiodącym działaniem Ośrodka było tworzenie i upowszechnianie szerokiej informacji o polskich twórcach i dla polskich twórców. Aktualnie w zasobach Ujazdowskiego znalazły się setki tysięcy dokumentów: katalogów wystaw, druków ulotnych, informacji prasowych, not biograficznych, rękopisów, fotografii, zapisów wideo i nagrań dźwiękowych.

Publikacje

W katalogu publikacji Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski można znaleźć niemal wszelkie możliwe formuły publikacji: od kompleksowych opracowań monograficznych, przez katalogi wystaw, magazyn Obieg w wersji drukowanej i cyfrowej, broszury informacyjne, ziny, aż po druki ulotne: pocztówki, programy, plakaty, zaproszenia i publikacje cyfrowe.

Wiele zgromadzonych tu wydawnictw odegrało fundamentalną rolę w kształtowaniu polskiej sztuki współczesnej i do dziś ma znaczny wpływ na recepcję i klasyfikację istotnych zjawisk na rodzimej scenie artystycznej. Dzięki aktywnej wymianie z innymi instytucjami, zbiór własnych wydawnictw był intensywnie i konsekwentnie wzbogacany i stanowi jedną z największych i najbardziej kompleksowych kolekcji publikacji tego typu w kraju. Skany publikacji prezentowane w Mediatece nie stanowią jeszcze kompletnego zbioru, to zaledwie skromna część wydawnictw, które na swoich oryginalnych nośnikach są stale dostępne w bibliotece Ujazdowskiego.

M